[BỆNH THƯỜNG GẶP] BÉ ÓI – RỐI LOẠN TIÊU HÓA – TIÊU LỎNG – ĐI CẦU PHÂN CÓ MÁU

BÉ ÓI SỢ GÌ?

1. Bé ói do gì: do cái bụng, do cái họng, do cái đầu
– Do cái bụng thì thường do ăn trúng gì, nếu có kèm tiêu chảy thì chắc là do ăn trúng gì hay bị nhiễm vi rút đường ruột
– Do cái bụng, ói dzữ mà không có đi tiêu là coi chừng tắc ruột, lồng ruột
– Do cái họng thì thường ho rồi ói luôn
– Do cái đầu thì ói ngày càng nhiều, kèm đau đầu, li bì, co giật

2. Ói mất chất không: ít
– Nhìn thấy nhiều chứ thường là 15-20ml thôi
– Ói nhiều thì mất nước và chất điện giải

3. Xử trí:
– Bình tĩnh
– Đừng ép bé uống hay bú lại ngay sau khi ói, thường 15-30 phút sau hãy ăn hay uống lại, ăn bú chậm mỗi lần 1 ít, xong ngưng chút, xong làm lại

4. Sợ gì? các tình huống này là đi khám ngay
– Ói vọt, ói tất cả mọi thứ sẽ mất nước mà không bù được bằng đường uống
– Bệnh liên quan đến cái đầu: ói ngày càng tăng, không thấy tiêu chảy, kèm đau đầu, sốt cao, li bì, co giật, cái này nhập viện chữa lâu
– Lồng ruột: bệnh đột ngột, khóc thét từng, cảm giác quặn ruột, không thấy đi cầu, có khi đi ra máu, cái này siêu âm bụng là biết ngay, phải phát hiện sớm, nhiều khi chỉ thổi hơi tháo lồng, nhiều khi làm xong khỏe, xuất viện

 

RỐI LOẠN TIÊU HÓA

– Chẩn đoán mà phụ huynh hay thấy, chẳng qua là ói hay tiêu loãng hay có thể đang đau bụng, hay có thể đang đầy bụng, nói chung là chưa biết ngay là do cái gì và thường là tự ổn định và theo dõi thôi
– Nếu ảnh hưởng đến sức khỏe: không thể ăn được, ăn bao nhiêu ói hết, quấy khóc nhiều, li bì thì mới bàn. Còn không thì cũng là bú nhiều, bú đủ, theo dõi

Một số rối loạn thường thấy nhưng không đáng lo

1. Trớ:
– Ngày 2-3 lần cũng không gì lạ, thường lớn dần sẽ ổn định, có bé 6 tháng bớt có bé 12 tháng bớt
– Nếu tăng cân vui vẻ thì bình tĩnh bú, tập ợ

2. Chậm đi cầu – Đi cầu nhiều lần
– Nếu nhiều ngày mới đi cầu mà phân mềm, vân vui vẻ bú tốt lên cân thì kệ – xoa bụng thôi
– Không cần bơm thụt, bình tĩnh không cần lo lắng chi
– Nếu phân cứng ngắt mới là bón
– Đi phân hoa cà hoa cải: trẻ bú mẹ thì đi như vậy, có bé này bé khác, bú tốt thì kệ

3. Nhăn mặt, rặn è è:
– Đỏ mặt, rên è è, nhăn nhó, nhiều khi khóc nhìn giống như bị bón, có khi kéo dài 10 phút: do tập đi cầu thôi, thường sau 6 tháng sẽ hết

4. Cơn khóc thét (COLIC):
– Khóc rất dzữ, thường thấy ở trẻ dưới 4 tháng
– Cha mẹ rất lo, bác sĩ khám, siêu âm bụng cũng không phát hiện được gì
– Sau cơn lại vui vẻ chơi, bú tốt – cũng theo dõi thôi
CON NÍT SAO HAY BỊ TIÊU LỎNG?

– Trẻ em mà không từng bị tiêu lỏng mới là lạ, trẻ bón kinh niên cũng có lúc bị tiêu chảy

1. Phân loãng nhưng không phải tiêu chảy: trẻ dưới 6 tháng đi cầu phân loãng, lợn cợn thường xuyên, vẫn bú vẫn lên cân thì không phải tiêu chảy, khi ăn dặm và lớn bé sẽ tự điều chỉnh

2. Nguyên nhân phân loãng: nhiều lắm
– Thức ăn của mẹ, thức ăn của bé, ăn trúng cái gì lạ, không dung nạp lactose, thay đổi chức năng đường ruột, bệnh do vi rút, bệnh do vi trùng

3. Tiêu loãng có mất nhiều chất không: không mất gì nhiều, chỉ nước và vài chất điện giải thôi, không dễ dàng mất đạm mất chất béo được

4. Làm gì:
– Bình tĩnh không sụt cân luôn đâu mà sợ
– Đi tiêu chảy là bé muốn tống cái gì ăn bậy, tống cái gì không chịu, tống vi trùng, vi rút ra ngoài
– Bù nước thôi: nếu ít thì bù bằng sữa mẹ, sữa bình, nước lọc, khi tiêu chảy nhiều mới cần bàn đến ORESOL, truyền dịch chỉ khi ói quá xá mà không bù được nước, chứ chích cây kim làm chi
– Bù ORESOL thì pha cho đúng: pha hết gói chứ không pha nửa gói, uống không hết thì bỏ

5. Sợ gì:
– Phân có máu: thường là do nhiễm vi trùng nên phải khám, thường là phải uống kháng sinh, có khi dị ứng sữa gây tiêu ra máu
–  Mất nước: bé có cảm giác khác nhiều, háu nước, ói nhưng vẫn đòi uống
– Kém ói nhiều tới mức không thể bù nước
– Bệnh nặng kèm theo: li bì, sốt cao, khó thở, co giật
– Tiêu chảy liên tiếp quá 2 tuần

6. Không nên:
– Không uống thuốc cầm, không nhịn ăn, không giảm sữa

7. Phòng ngừa: ăn sạch, uống sạch, cái gì không sạch, cái gì không chắc dễ tiêu thì đừng ăn (kể cả mẹ)

 

ĐI CẦU PHÂN CÓ MÁU

1. Nếu máu chảy từng giọt sau khi đi cầu thường là do rách hậu môn do phân bón hay phân quá to
– Bú đủ, uống đủ nước, ăn đủ rau
– Coi chừng bé mới đi học, sợ nhà cầu ở lớp nên nín cầu rồi bón
– Nếu phân cứng ngắt thì uống thuốc mềm phân
– Hiếm khi là có vấn đề gì trong ruột

2. Đi phân nhầy lẫn tia, sợi máu trong phân – trước đi cầu quấy khóc như quặn ruột, sau đi cầu còn mót rặn – nhiễm trùng đường ruột, khám uống thuốc kháng sinh vì thường là do vi trùng

3. Đi cầu máu bầm như máu cá, nôn ói nhiều, đau bụng nhiều coi chừng lồng ruột trễ rồi, hay nhiễm trùng đường ruột nặng khám ngay

4. Trẻ nhỏ, đi cầu ra máu dây dưa lẫn phân loãng, có khi ói ra sau bú, nặng nữa ói ra máu, coi chừng dị ứng sữa, cái này cũng khám

Fanpage Hỏi Bác sĩ nhi đồng – Bác sĩ Trương Hữu Khanh